elektrostatik toz
boya nedir?
metal boyamada kullanilan toz halindeki boya.
Boyanacak metal malzemeye toz halindeki boyayı tutması için elektrik
verilir,
boya tabancasıyla toz boya metalin üzerine püskürtülür ve malzeme
fırınlanır.
Ayrıca; zehirlenmemek için bu işlemi özel makinesinde yapmak
gerekir.
Bu makine malzemeye tutunmayan fazla boya tozlarını temizleyerek
solumamızı engeller.
elektrostatik toz
boya hakkında
Elektrostatik Spray Nedir?
Püskürtme esnasında boya zerreciklerini çok düşük 07 mA ve çok düşük
doğru akım yükleyerek topraklanmış parçanın üzerine
transferidir.Sistemde diğer elektrikli el aletlerindeki gibi (matkap
motoru vs.) cereyan çrpma ihtimali yoktur.Boya tanbancadan çıkarken
(-) elektrik yüklenir. Boyanavak topraklanmış parçanın yüzeyine
çengel şeklinde kuvvet yollarını takip ederek gider. Boya
zerrecikleri; zıt kutuplar birbirini çeker prensiplerine göre parça
üzerine çekilirler. Ancak kendi aralarında aynı kutupta
olduklarından birbirlerini iterek homojen dağılımı sağlarlar.Böylece
akıntı ve damlama ihtimalini yok denecek düzeye indirirler.
Toz Boya Kaplama Nedir?
Polymer tozlarının elektrostataik olarak kaplanacak parçaların
üzerine ayrıştırıldıktan sonra eritilmesi ile meydna gelen kaplamaya
toz boya kaplama denir.
TOZ BOYA KULLANMANIN GETİRDİĞİ AVANTAJLAR
1) Kullanmaya hazırdır.
Toz boyaya hiçbir katkı maddesi veya eritici katmaya gerek
yoktur.Kullanmaya hazır olarak gelir. Bu özelliği sayesinde
geleneksel boya sistemlerinde gayet kritik olan eritici miktarların
yanlış koyulmasından doğacak hatalar söz konusu değildir.Bu şekilde
de belirli tecrübe gerektiren karuştırma işlemlerinden yer ve
zamandan büyük tasrruf sağlar.
2) Yanma ve parlama riskini azaltır.
Aşırı yanıcı olarak kabul edilen karıştırıcı ve eriticileri ihtiva
etmediği için yanma ve parlama riski geleneksel boya ile mukayese
kabul etmeyecek kadar azdır. Bu sayede sigorta, yangın ve emiyet
cihazlarından büyük tasarruf sağlar. Toz boyanın yanması ve
parlaması için saniyede 40MW gücünde bir enerji tatbiki gereklidir
buda geleneksel boyanın yanması için gerekli enerjiden 100 kat daha
fazladır.
3) Maliyeti yüksek eriticilerin ziyanı yoktur-Çevre kirliliği
yapmaz.
Geleneksel boyalarda çok miktarda kullanılan petrol kaynaklı ve
petrol fiyatları ile direkt olrak bağlantılı, maliyeti yüksek,
karıştırıcı ve eriticileri ihtiva etmediğinden büyük tasarruf
sağlar. Geleneksel boyadaki maddelerin fırınlama esnasında bir daha
toplanıp kullanılmamak üzere uçup gitmesini geleneksel boyaların
içerisinde yüksek miktarda bulunan bu maddelerin ziyan olmasını göz
önüne alırsak toz boyanın sağladığı avantajın büyüklüğü tekrar
ortaya çıkar. (Bir kg. boyanın ortalama %50'si karıştırıcı ve
eriticilerdir.) Geleneksel uygulamalrında ortaya çıkan bir önemli
problem de fazla sıkılmış artık boyanın çöpe atılmasıdır. Çoğunlukla
geleneksel yöntemlerde kullanılan sprey kabinlerindeki atıkve fazla
sıkışmış boya su ile karıştırarak fabrika alanının dışına
çıkartılır.Buda çevreyi hem çok kirleten hemde çok masraflı bir
işlemdir. Toz boya uygulamalarında atık ve fazla sıkılmış boya
toplanarak tekrar kullanıldığından böyle bir masraf ve problem
doğmaz.
4) Çalışanları sağlığına zarar vermez.
Toz boya atmosfere karışan, burun ve boğaz tahrişlerine ve
yanmalarına sebep olan hatta sıcak havalarda bazen belli olan
karıştırıcı ve eriticilerin buharını ihtiva etmez. Geleneksel
boyaların uygulamasında, boya ile temas edenlerde bazı solunum
yolları, deri tahriş hastalıklarına rastlanır. Geleneksel boyaların
içindeki karışımlar hem sağlığa zarar verir hemde temizleme işlemi
için tekrar bazı eriticilerin kullanılması şarttır. Toz boya
uygulaması bu tip tehlike ve masrafları ortdan kaldırır.
5) Üretimi hızlandırır.
Toz boya kullanımı imalat süresini kısaltır üretimi hızlandırır.
Çünkü toz boya 10-15 dakika gibi kısa bir sürede tatbik edilerek
kullanılmaya hazır hale getirilir. Toz boya uygulamalarında
geleneksel boyalarda olduğu gibi eriticilerin karıştırılmsından ve
fırınlamaya girmeden önce söndürme (flas-off) işleminden doğan zaman
kaybı yoktur.
6) Enerji sarfiyatını azaltır.
Enerji sarfiyatı geleneksel boya sistemlerine nazaran çok azdır.
7) Üstün kalite bir kaplama sağlar.
Üstün yapışma özelliği sayesinde korozyona, darbelere kimyasal
darbelere, ısıya , hava şartlarına karşı büyük bir dayanıklılık
gösterir. Geleneksel boya uygulamasırında çok kritik olan eritici ve
karıştırıcı fazlalaığından ve akmasından meydana gelen bozukluklar
toz boya uygulamasında ortadan kalkar.
8) Toz ve metal parçalarının yapışmasını önleme kolaylığı.
Toz boya uygulamalarında yapışkan eritici ve karıştırıcılar
kullanılmadığından , fabrika dahilindeki toz ve metal parçacıkların
boyanmış malzeme üzerine yapışma ihtimali çok azdır. Ayrıca toz boya
kaplanmış malzeme hemen fırınlamaya girdiği için, dışaıda kalma
süresi çok azdır. Geleneksel uygulamasında malzeme fırınlamaya
girmeden evvel bir söndürme işlemi gerçekleştirmektedir.(flash-off)
bu da yabancı maddelerin boyanmış parçaların üzerine yapışma oranını
çok fazla arttırır.
9) Yanlış-bozuk uygulamalar kolaylıkla düzeltilebilir.
Yanlış ve yahut bozuk tozboya ile kaplanmış parçalar fırınlamaya
girmeden evvel basınçlı hava püskürtmek suretiyle temizlenebilir ve
tekrar kaplanabilir. Geleneksel boya uygulamalarında bu tip malzeme
imkansızdır.
10) Köşeleri ve şekilli parçaları üstün bir kalite ile kaplar.
Elektrostatik olarak toz halinde uygulanan boya geleneksel boyaya
nazaran şekilli parçalara daha iyi intibak eder.
11) Parçalar toz boya ile kaplandıktan sonra işlem görebilir.
Toz boyanın üstün yapışma ve darbelere dayanıklılık özellikleri
sayesinde , parçaları kapladıktan sonra kesip şekillendirmek
mümkündür.
12) Hava ihtiyacını azaltır.
Geleneksel boya sistemlerine nazaran hava dolaşımı ve fabrika
alanının ısıtılıp havalandırılması için gerekli hava ihtiyacı çok
azdır buda büyük tasarruf sağlar.
13) %98 boya kullanımı.
Dökülen toz boya toplanabilip tekrar kullanılabilğinden %98'lik bir
boya kullanım oranı sağlar.Bu özelliği her hangi bir kaplama sistemi
ile mukayese kabul etmez.
14) Değişik tip ve renkler uygulanabilir.
Metalik, yaldız, parlak, mat, yarımat, portakallı dahil her rengin
ve her özellikteki toz boyanın tatbiki mümkündür.
15) Kaplama kalınlığının daimi kontrolünü sağlar.
Tek kart püskürtme ile istenilen kalınlıkta, yeknesak bir kaplama
sağlanır. Boya kalınlığı kontrol altında tutulabilir.
16) Metal olmayan parçalarda kaplanabilir.
Metal olmayan cam, bakalit gibi fırınlama sıcaklığına dayanabilen
parçaları da toz boya ile kaplamak mümkündür.
17) Kalın kaplamalarda emaye özelliği gösterir.
Toz boya ile 125 micronluk bir kaplama kalınlığının üzerine
çıkıldığı zaman, üretilen malzemede emayeden çok daha dayanıklı ve
ucuz bir kaplama elde etmek mümkündür. Bu tip kaplama 2150 derece
sıcaklıktaki bir fırın ile gerçekleştirilir, emaye fırınlarını
750-7800 derecelerde çalıştığını ve malzeme temizleme ameliyesinin
zorluğunu ve ayrıca yüksek derecedeki fırınlamalarda meydana gelen
döküm bozukluklarını da düşünürsek, toz boyanın getirdiği tasarruf
ve kolaylık bir kere daha ortaya çıkaktadır.
18) Maskeleme Kolaylığı
Kapanması istenmeyen bölümler, toz boya uygulamalarında kuru fırça
ile temizlenir, bu da maskeleme masrafını tamamen ortadan kaldırır.
19) Daha çok alan kaplar.
Toz boyanın yaş boyadan bir başk üstünlüğüde daha çok alan
kaplayabilme özelliğidir. Bir kilogram toz boya ile 14 metrekarelik
lik bir alanı 50-55 micron kalınlıkta kaplamak mümkündür, geleneksel
boya ile aynı büyüklükteki bir alanı, aynı kalınlıkta kaplamak
mümkün değildir.
20) Toz boya sistemlerinin ucuzluğu
Bilhassa otomatik sistemlerde geleneksel boya sistemlerinden maliyet
ve işletme olarak daha ucuzdur.
21) Depolama ve paketleme kolaylığı
Toz boyanın geleneksel boyada olduğu gibi teneke kutularına
konulmasına ihtiyaç yoktur.Polyethylene (Naylon) torbalar içinde
paketlenir. Buda toz boyanın maliyet ucuzluğunda etki eden önemli
özelliklerden biridir. Toz boyayı 250 c sıcaklıktaki kapalı bir
depoda 12 ay hiç bir özelliğni kaybetmeden depolamak mümkündür.
Paketleme değişikliği ve eritici , karıştırıcının depolaması
gerekmediğinden daha az bir depolama alanına ihtiyaç gösterir.
22) Daha az işçi ve işçi eğitimi
Toz boyanın pek çok üstünlüğünün yanında uygulamadaki kolaylığı ,
tatbik esnasında bozukluklarının asgari düzeyde olması , vasıflı
işçi ihtiyacını çok azaltır.Bilhassa otomatik sistemlerde geleneksel
boya uygulamaları ile mukayese edilmeyecek kadar az işçiye ihtiyaç
gösterir.
ALT YAPI-ÇEVRE KİRLİLİĞİ - İŞÇİ SAĞLIĞI
Toz boya sisemlerine geiş alt yapı ,çevre kirliliği , işçi sağlığı
konularında da çok büyük ilelemeler ve avantajlar
getirilecektir.Bilhassa Türkiye gibi bu konularda büyük problem ve
açıktan olan memleketler için toz boya teknolojisinin getireceği bu
avantajlar ayrı bir önem kazanmaktadır.
Geleneksel boyalarda çok miktarda kullanılan petrol kaynaklı
maddelerin (solvent) fırınlama esnasında uçması ve egzostile dışarı
atılması , ayrıca geleneksel boya uygulamalarında fazla sıkılmış
artık boyanın su ile karıştırılarak fabrika dışına atılması hem
komplike ve pahalı bir altyapı gerektirir hem de çevreyi aşırı
derecede kirletir.Toz boya uygulamasında bu tip sorunlar olmadığı
için alt yapı yatırımlarında % 40'lık bir ucuzluk sağlar.
Yukarıdaki orana alt yapının bakım masrafları dahil edilmemiştir.
Toz boya aşırı yanıcı olarak kabul edilen solventleri ihtiva
etmediği için, yanma ve parlama riski geleneksel boya ile mukayese
kabul etmeyecek kadar azdır.
İşçi sağlığı konusu da toz boyanın getirdiği ayrı bir avantajdır. Bu
teknoloji çok daha az bir işçi eğitimine ihtiyaç gösterdiği için, iş
kazalarını büyük ölçüde azaltır. Ayrıca geleneksel boya
uygulamalarında boya ile temas edenlerde rastlanan solunum yolları,
deri tahrişleri ve hastalıklarına toz boya uygulamalarında
rastlanmaz.
Toz boyanın getirdiği bu avantajlardan da anlaşılacağı gibi, bu
teknoloji ile memleket ekonomisi, hem büyük tasarruf sağlayacak hem
de aktif iş gücünün üretiminden düşüş ve çekiliş oranı büyük ölçüde
azalacaktır.
Kaynak: B.E.S
|